Stop de Meta AI bril

Dat we hierover moeten procederen komt doordat toezichthouders hun werk niet doen. We beschikken in dit land over goede wetten die de massale verkoop van camerabrillen aan banden zou kunnen leggen. Die wetten kunnen worden gehandhaafd, maar helaas gebeurt dat niet. NGO's moeten daarom actief worden, het dreigende gevaar vraagt om snel handelen.

Deze rechtszaak draait om de Meta-bril. Deze bril ziet eruit als een gewone bril, maar heeft een ingebouwde camera waarmee je heel eenvoudig stiekem opnamen kunt maken. Daardoor is het mogelijk mensen te filmen zonder dat zij dit doorhebben, laat staan dat zij daar toestemming voor hebben gegeven. En daarom heet die bril in de volksmond ‘gluurbil’. De opnamen die met de Meta-bril worden gemaakt komen terecht in de systemen van Meta, een bedrijf dat al jarenlang bekend staat om het overtreden van de regels rondom privacy. Ook als de mensen in beeld daar geen toestemming voor hebben gegeven.

Wij eisen daarom dat de rechter Meta verbiedt om de Meta-bril aan te bieden zolang daarmee opnamen kunnen worden gemaakt. Daarnaast eisen we voor de reeds verkochte brillen dat de functionaliteit wordt aangepast zodat er geen opnamen zonder toestemming meer mogelijk zijn.

Omdat we nu zien wat er in de praktijk gebeurt met de Meta-bril. De bril werd vorig jaar wereldwijd al 7 miljoen keer verkocht. Inmiddels wordt de bril ook in Nederland aangeboden, de verwachting is dat de verkoopcijfers alleen maar toenemen. En daarmee de slachtoffers ook. Bij Offlimits melden zich nu al slachtoffers die stiekem zijn gefilmd met de Meta-bril en waarvan deze beelden online verspreid worden. Wanneer we deze bril nu niet stoppen zullen we een lawine van andere, vergelijkbare producten over ons heen krijgen en is de surveillancestaat een feit. We mogen dit niet toelaten.

De Meta-bril is fundamenteel anders dan een camera op een mobiele telefoon. Het grote verschil is dat de camera op de Meta-bril zo onopvallend mogelijk geplaatst is, waardoor deze zo goed als verborgen is. Daardoor kun je er heel makkelijk stiekem mee filmen, zonder dat mensen dit door hebben. Als je met een telefoon iemand filmt, heeft degene die gefilmd wordt door dat er een camera op hem of haar gericht is. Bij de Meta-bril is dit niet het geval, omdat de camera onopvallend is weggewerkt in een bril die eruitziet als een gewone bril.

In theorie gaat er een klein wit lampje knipperen als de bril gaat opnemen. Maar dit is geen waterdicht systeem. Het lampje kan heel makkelijk afgeplakt worden. Online zijn talloze stickers te koop die speciaal zijn ontworpen om het LED-lampje van de Meta-bril te maskeren, onder de naam LED-blocker. Als je een dergelijke LED-blocker op de Meta-bril plakt is het knipperende lichtje niet meer zichtbaar.

Daarnaast kan het lampje heel makkelijk over het hoofd gezien worden. Het is een klein wit knipperend lampje, in daglicht is het lampje bijvoorbeeld al heel moeilijk te zien. Daarnaast associëren mensen een wit knipperend lampje niet met het maken van een opname.

We zien ook dat er mensen zijn die gebaat zijn bij de Meta-bril. Die groep zou de bril bijvoorbeeld als medisch hulpmiddel kunnen gebruiken. Maar daar zijn wel flinke aanpassingen van de bril voor nodig. De bril moet als medisch hulpmiddel met camera héél duidelijk herkenbaar zijn. En Meta zou de data die met die bril wordt verzameld niet mogen verkrijgen. Anders dragen straks talloze blinden en slechtzienden bij aan een surveillancestaat.

Door hoe de Meta-bril nu is ingericht, wordt op grote schaal rechten geschonden. Het stiekem filmen van anderen is in strijd met het grondrecht op privacy, de AVG en in sommige gevallen zelfs strafbaar. Juist ook blinden en slechtzienden kunnen ongemerkt gefilmd worden en worden daarmee bedreigd in hun democratische grondrechten.

De rechten van blinde en slechtziende gebruikers van de Meta-bril worden ook door Meta geschonden. Het materiaal dat met de Meta-bril wordt opgenomen gebruikt Meta voor training van haar AI-modellen. Die persoonsgegevens verdwijnen in een black box, waar geen enkele privacy-waarborg is. Daarom is het belangrijk dat Meta verboden wordt om de bril aan te bieden zolang deze niet voldoet aan de regels.

Door de manier waarop Meta de Meta-bril heeft ingericht, kun je daarmee eenvoudig stiekem mensen filmen. Meta is op basis van Europese regelgeving verplicht om haar diensten en producten zo in te richten dat daarmee voldoende rekening wordt gehouden met onder andere het grondrecht op privacy. Privacy by design. Dat is in dit geval niet gebeurd. Daarnaast moet Meta zich bij het verwerken van persoonsgegevens zelf aan de privacyregels houden. Dat doet zij niet als zij beelden verwerkt van mensen die daar geen toestemming voor hebben gegeven.

Op basis van de huidige regels is het al niet toegestaan om mensen te filmen zonder toestemming. Dat dit verboden is, is ook al bevestigd door de Autoriteit Persoonsgegevens. Daar zijn geen nieuwe regels of wetten voor nodig.

Heel veel organisaties delen onze zorgen over de Meta-bril en de grootschalige privacy-inbreuken die de bril met zich meebrengt. Voor iedereen is duidelijk dat het stiekem filmen van anderen duidelijk verboden is.

Wij zien op basis van de huidige wet- en regelgeving genoeg aanknopingspunten voor de rechter om een verbod op te leggen. Daarom stappen we nu al naar de rechter. Met een kort geding is het mogelijk om snel een verbod te krijgen van de rechter op de Meta-bril. Een kort geding is daarom een goed middel om snel te voorkomen dat meer Nederlandse slachtoffers stiekem gefilmd kunnen worden door iemand met een Meta-bril.

Nieuwe wetgeving kost vaak veel tijd. We vragen daarom aan de rechter om hier uitspraak over te doen om dit proces te versnellen ten behoeve van (mogelijke) slachtoffers.

Stichting Firewall is opgericht in september 2025 en komt sindsdien op voor de belangen van Nederlandse ingezetenen tegen de schadelijke invloed en machtsposities van grote technologiebedrijven, ook wel bekend als Big Tech. The Firewall stelt zich ten doel het vrijwaren van de democratische samenleving van deze schadelijke invloed en machtsposities.

De Meta-bril levert meer dan alleen privacyschending op. Volgens The Firewall tast de bril aan waar onze democratische rechtsstaat op rust: een openbare ruimte waarin je kunt demonstreren, met een journalist kunt praten en naar een gebedshuis kunt lopen zonder dat een willekeurige voorbijganger dat vastlegt en (onbewust) deelt met een Amerikaans bedrijf. Meta gebruikt deze gegevens vervolgens om het menselijk gedrag te voorspellen en te monetariseren: een vorm van commerciële uitbuiting. 

Zodra mensen er in het dagelijks leven rekening mee moeten houden dat willekeurige omstanders hen ongemerkt kunnen filmen en potentieel kunnen identificeren, ontstaat een vorm van zelfcensuur. De Meta-bril dreigt massasurveillance te normaliseren. Dat is nu nog zonder gezichtsherkenning. Dat die functie vandaag nog niet aanstaat, betekent niet dat het gevaar geweken is. Volgens The Firewall is dit het moment om onze democratie te beschermen.

Offlimits is het expertisecentrum online misbruik. Offlimits heeft als statutaire doel het voorkomen en bestrijden van online grensoverschrijdend gedrag en het voorkomen en bestrijden van (online) seksueel kindermisbruik en uitbuiting in het bijzonder. Offlimits heeft van de ACM de officiële status van ‘trusted flagger’ gekregen. Dat is een belangrijke rol, waardoor Offlimits met dezelfde snelheid als de onlinewereld melders en slachtoffers van online misbruik kan helpen. Met deze status zijn platforms verplicht actie te ondernemen wanneer Offlimits een melding doet van illegale content. We zijn daarmee ook de kanarie in de digitale kolenmijn.

Wij hebben dagelijks te maken met slachtoffers van online grensoverschrijdend gedrag, onder meer slachtoffers van wie online beelden worden verspreid zonder hun toestemming. Wij zien nu dat Meta, één van de grootste bedrijven ter wereld, een bril aanbiedt waarmee het extreem makkelijk wordt gemaakt om mensen stiekem te filmen. Dat is vragen om ellende. Er melden zich nu al slachtoffers bij Offlimits die stiekem gefilmd zijn met de Meta-bril en van wie die beelden online verspreid worden. Het belang van Offlimits is het trekken van een grens en ervoor te zorgen dat dit soort beelden überhaupt niet gemaakt kunnen worden.

The Firewall is opgericht met het doel om de democratische samenleving te beschermen tegen onrechtmatige handelingen van partijen als Meta. The Firewall komt op voor haar achterban, de Nederlandse burgers en de democratische rechtsstaat waarin zij leven. Het is voor een individu bijna onmogelijk om een procedure te starten tegen een partij als Meta.

The Firewall is opgericht vóór democratie en wenst de open samenleving te verdedigen tegen de destructieve invloed van Big Tech. The Firewall onderzoekt het gedrag van partijen als Meta en vecht waar dat nodig is juridisch terug. De wet is duidelijk en geldt ook voor Meta. Wie zich niet aan de wet houdt, kan daartoe door de rechter worden gedwongen.

Een veilige online wereld bouw je samen. Daarom slaan wij onze handen ineen met die partners die daar ook voor staan. En Offlimits is precies dat. En tegen zo een sterke tegenstander, moeten we samen optrekken. Meta komt er iedere keer te makkelijk vanaf. Wij trekken daar gezamenlijk een grens.